Sau gần 2 năm thực hiện bộ phim cùng sự nỗ lực đến mức kỳ công của đạo diễn nhằm thể hiện một tác phẩm điện ảnh mang vẻ đẹp thẩm mỹ đích thực, Rừng Na Uy sắp sửa ra mắt khán giả trên 36 quốc gia trong đó có Việt Nam.
Rừng Na Uy là cuốn tiểu thuyết nổi tiếng của Haruki Muarakami với hơn 10 triệu bản sách đã được xuất bản, 2,6 triệu ấn bản khác cũng đã đến tay nhiều độc giả trên thế giới. Không ít những lời đề nghị chuyển thể Rừng Na Uy thành tác phẩm điện ảnh của các đạo diễn tên tuổi nhưng cuối cùng Murakami chọn Trần Anh Hùng là đạo diễn chính cho bộ phim.
Sự lựa chọn của nhà văn kỹ tính người Nhật Bản này chắc chắn phải xuất phát từ niềm tin Trần Anh Hùng có thể làm tốt việc truyền tải vẻ đẹp của tác phẩm từ ngôn ngữ văn chương sang ngôn ngữ của hình ảnh. Trần Anh Hùng là đạo diễn gốc Việt nổi tiếng với những bộ phim Mùi đu đủ xanh (1992) từng giành giải thưởng Camera d’Or tại Liên hoan phim Cannes 46 và Giải thưởng phim đầu tay xuất sắc nhất tại Cesar 19. Bộ phim cũng được đề cử cho Giải Oscar cho phim tiếng nước ngoài hay nhất. Bộ phim thứ hai của anh, Xích Lô (1995) giành giải Sư tử vàng cho phim hay nhất tại Liên hoan phim Venice 52.
Những khán giả từng xem phim của Trần Anh Hùng, từng yêu thích những phối cảnh, những góc quay đặc biệt trong các bộ phim nhựa của anh sẽ dễ dàng nhận thấy một trong những đặc trưng trong ngôn ngữ điện ảnh của Trần Anh Hùng chính là khả năng dùng hình ảnh để lột tả những khía cạnh tình cảm, cảm xúc của nhân vật trong phim.
Với phim Rừng Na Uy, người đạo diễn tài danh này cũng dành nhiều sự chăm chút, trau chuốt để có được những thước phim đẹp. Từng cảnh quay đều được tính toán và chọn lựa kỹ lưỡng. Đạo diễn chia sẻ: “Tôi không tìm cách tái tạo những cảnh trong cuốn tiểu thuyết. Tôi muốn tìm những nơi để có thể ghi lại những hình ảnh rực rỡ nhất có thể”.
Trong cuốn tiểu thuyết, lần đầu Watanabe đến thăm Naoko ở trung tâm điều dưỡng là vào mùa thu, nhưng thời điểm này, các đồng cỏ ở Nhật Bản mọc quá cao. Vì thế, để có được bức nền cảnh cánh đồng cỏ đẹp nhất và lột tả chân xác nội tâm nhân vật, đạo diễn đã phải thay đổi mùa quay. Những bước chân hụt hẫng theo sau Naoko của Watanabe giữa đồng cỏ xanh mướt mờ sương như chính cảm xúc bối rối muốn được che chở cho Naoko mà dường như điều này là quá sức với anh.
Âm nhạc là một trong nhiều điểm nhấn làm nên thành công của tác phẩm điện ảnh Rừng Na Uy. Người viết nhạc cho bộ phim là Jonny Greenwood (thành viên nhóm Radioheads – từng được giải Grammy nhờ viết nhạc cho bộ phim There will be blood). Điểm mạnh trong âm nhạc của Jonny Greenwood là sự phong phú, hài hòa giữa chất cổ điển và hiện đại. Điều này sẽ tạo điều kiện mở rộng cảm quan và thế giới tinh thần của bộ phim.
Các nhân vật trong Rừng Na Uy thường rơi vào trạng thái tâm lý phức tạp, mâu thuẫn, âm nhạc vừa dịu dàng vừa da diết sẽ gợi mở cho khán giả khám phá chiều sâu của tâm lý nhân vật. Sự cầu kỳ của đạo diễn trong việc ghi những thanh âm của tiếng suối chảy tự nhiên, tiếng róc rách của nước, tiếng bước chân nhẹ trong gió sẽ là những điểm nhấn cho sự thăng hoa cảm xúc của bộ phim được mong chờ suốt 2 năm qua.
KENICHI MATSUYAMA – trong vai Watanabe Toru: Nam diễn viên trẻ tuổi sinh năm 1985, tại Aomori, Nhật Bản. Anh được biết đến qua các vai diễn “khác thường”, cá tính đặc biệt. Tuổi đời và tuổi nghề còn rất trẻ nhưng Matsuyama đã giành được nhiều giải thưởng danh giá: giải thưởng Nam diễn viên mới xuất sắc nhất của Viện Hàn lâm Nhật Bản (2005), Giải thưởng Hochi Film và Yokohama của liên hoan phim trong nước, đặc biệt là giải thưởng nam diễn viên xuất sắc tại liên hoan phim Châu Á năm 2009 trong bộ phim Detroit Metal City.
Vào vai chàng trai Watanabe với đời sống nội tâm phức tạp, nhiều mâu thuẫn giằng xé là một trải nghiệm vai diễn mới của diễn viên trẻ Matsuyama. Trong bài trả lời phỏng vấn, Matsuyama chia sẻ: “Đây là vai diễn có sức nặng rất lớn bởi Watanabe bị kéo theo hai hướng ngược nhau: giữa sự sống và cái chết, giữa quá khứ và tương lai. Để nhập được vào vai diễn này, trong những cảnh quay của tôi và nhân vật Naoko, tôi cảm thấy rõ nét nỗi khổ đau, trong những cảnh quay với Midori, tôi có thể cảm thấy trái tim Watanabe được thổi đầy niềm vui với cô ấy. Sự chia sẻ của đạo diễn cũng đã giúp tôi hoàn thành tốt vai diễn của mình”.
RINKO KIKUCHI – trong vai Naoko: Sinh năm 1981 tại Kanagawa, Kikuchi tham gia vai diễn đầu tiên trong phim Will to live (1999). Năm 2006, trong vai nữ sinh trung học khiếm thính trong bộ phim Babel, của đạo diễn Alejandro González Iñárritu, cô đã nhận được giải thưởng Oscar lần thứ 78 cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất thế giới – giải thưởng lần đầu tiên trao cho một diễn viên Nhật Bản trong vòng 50 năm qua. Cô cũng giành được đề cử cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Quả cầu vàng và là Người phụ nữ của năm 2006.
Nhân vật Naoko trong bộ phim Rừng Na Uy là một vai diễn khó, đầy thử thách với Kikuchi. Naoko yêu Kizuki tận đáy lòng mà không thể đón nhận người tình. Với Watanabe, cô mong mỏi Watanabe có thể là điểm tựa để níu giữ cô ở lại với cuộc đời mà thất bại. Nhân vật này đi qua nhiều trường cảm xúc đan xen: yêu mãnh liệt trong vô vọng, khấp khởi hy vọng và tuyệt vọng. “Tôi tự cảm thấy phải làm tròn vai diễn này. Tôi đã nhập vai hết sức có thể, tạo ra những cảm xúc vô cùng mạnh mẽ sâu trong trái tim. Sự mất mát mà Naoko phải chịu đựng quá lớn như đã tràn sang cả cho tôi. Lần đầu tiên, tôi đã dành nhiều thời gian cho vai diễn cảm xúc này như thế”.
KIKO MIZUHARA – trong vai Midori: Sinh năm 1990 tại Texas, Hoa Kỳ, và lớn lên tại Kobe – Nhật Bản, Mizuhara gia nhập làng giải trí khi mới 13 tuổi làm người mẫu chụp hình cho tạp chí “Seventeen”. Từng nhận vương miện Miss Seventeen năm 2003 và xuất hiện thường xuyên trên sàn diễn thời trang Tokyo Girls Collection, thu hút hơn 30.000 người hâm mộ, nhưng vai diễn Midori trong phim Rừng Na Uy là vai diễn đầu tiên của cô. Sự lựa chọn Mizuhara cho vai diễn Midori sống động, cá tính, đạo diễn Trần Anh Hùng nhận xét: “Những gì mà mọi người cảm nhận khi gặp cô ấy là một cảm giác ấm áp tuyệt vời – đây là điểm quan trọng làm nên sức sống của nhân vật Midori. Chính vì thế tôi đã chọn cô ấy”.
Được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết nổi tiếng cùng tên của nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami, Rừng Na Uy là câu chuyện về quãng đời thời trai trẻ của Watanabe với nhiều biến động tình cảm. Watanabe từng có tình bạn bộ 3 thân thiết với Kizuki – Naoko. Kizuki đột ngột tự tử ở tuổi 17 để lại cú sốc tinh thần cho cả Watanabe và Naoko. Sau khi rời bỏ Kobe với nhiều nỗi u buồn để lên Tokyo, Watanabe đến với Naoko như một lẽ tự nhiên xoa dịu vết thương lòng. Trong quãng thời gian học đại học, Watanabe – chàng trai đa cảm đã rơi vào mê cung tình cảm giữa hai người con gái đối lập về tính cách: một Naoko trong sáng, nhạy cảm, yếu đuối và một Midori hoạt bát, sống động, luôn đem đến cho anh nhiều bất ngờ khám phá.
Ở giữa hai người con gái, Watanabe rơi vào hai trường cảm xúc: vừa bi thương, tuyệt vọng vừa khát khao sống, không thôi hy vọng vào tương lai. Câu chuyện tình được đặt trong bối cảnh những năm 1960 đầy biến động đã miêu tả chân thực chân dung những người trẻ tuổi với nhiều mê đắm, thăng hoa, lạc lối và cả những bi kịch xót xa.
Rừng Na Uy sẽ bắt đầu được khởi chiếu từ ngày 31/12.
Thế Giới Điện Ảnh
ePhim
1
Được chuyển thể từ tác phẩm văn học cùng tên, nhưng có thể nói ‘Rừng Nauy’ là một bộ phim đứng độc lập so với bản truyện gốc. Đạo diễn Trần Anh Hùng đã biến câu chuyện của nhà văn Haruki Murakami trở thành một tác phẩm điện ảnh mang dấu ấn của riêng mình.
Ra mắt lần đầu vào năm 1987, tiểu thuyết Rừng Nauy đã gây chấn động cho hàng trăm triệu độc giả trên khắp thế giới không chỉ bởi tính dục quá mạnh mẽ được thể hiện trong từng câu chữ, mà còn vì câu chuyện trong đó chính là cuộc đời của biết bao thanh niên Nhật Bản nói riêng và những người trẻ trên thế giới nói chung. Rừng Nauy đã đưa nhà văn Haruki Murakami trở thành một trong những tên tuổi hàng đầu của nền văn học Nhật Bản. Hơn 20 năm sau, đạo diễn gốc Việt Trần Anh Hùng đã giành quyền thực hiện bộ phim chuyển thể từ tác phẩm kinh điển này, sau khi mất tới 4 năm thuyết phục tác giả. Phim điện ảnh Rừng Nauy đã gây được tiếng vang khi trình chiếu lần đầu tại LHP Quốc tế Venice 2010. Tuy nhiên, khi được phát hành rộng rãi tại các rạp chiếu, phim đã gây nên nhiều luồng ý kiến trái chiều.
Trần Anh Hùng vẫn giữ câu chuyện gốc trong tiểu thuyết nhưng đã xáo trộn các mốc thời gian và kể lại Rừng Nauy bằng ngôn ngữ điện ảnh của chính mình. Phim lấy bối cảnh nước Nhật vào những năm 1960, khi xã hội đang nổ ra những cuộc cách mạng chống lại lề lối cổ hủ và những định kiến tồn tại trong thời kỳ cũ. Nhân vật chính là chàng thanh niên sắp tròn 20 tuổi Watanabe Toru. Sau khi người bạn thân Kizuki tự tử lúc mới 17 tuổi, Toru rời quê nhà lên Tokyo bắt đầu một cuộc sống mới. Tại đây anh tình cờ gặp lại và đem lòng yêu Naoko – bạn gái của cậu bạn thân đã qua đời. Sau lần đầu gần gũi Toru trong đêm sinh nhật, Naoko đột ngột bỏ đi và để lại trong chàng trai trẻ bao điều nghi vấn.
Trong lúc đang chìm đắm vào biết bao câu hỏi chưa có lời giải đáp, Toru lại bị thu hút bởi Midori – cô bạn cùng lớp. Mạnh mẽ, lạc quan, đầy khao khát và căng tràn nhựa sống – Midori là hình ảnh trái ngược hoàn toàn với một Naoko yếu đuối, nhạy cảm, mang đầy đau thương. Toru rơi vào mê cung tình cảm với hai người con gái và chênh vênh không biết lựa chọn bên nào. Naoko phải điều trị tâm lý tại khu nhà nghỉ Ami ở gần Kyoto và Toru chính là nguồn động lực lớn lao giúp cô chữa bệnh. Còn Midori dù đã có bạn trai, vẫn dành tình cảm cho Toru và càng lúc càng muốn gắn bó với cậu. Chàng trai trẻ mải miết đi tìm câu trả lời cho chính bản thân mình – “I wonder where I am now” (Tôi băn khoăn không hiểu mình đang ở đâu), lời của Watanabe Toru.
Điểm ấn tượng đầu tiên của Rừng Nauy chính là cách kể chuyện mượt mà bằng hình ảnh của Trần Anh Hùng. Cũng giống như những Mùi đu đủ xanh, Xích lô hay Mùa hè chiều thẳng đứng trước đây, vị đạo diễn người Pháp gốc Việt tiếp tục khiến người xem phải trầm trồ trước những khuôn hình trau chuốt ở từng đường nét và tinh tế ở cách dàn cảnh, sử dụng ánh sáng, góc máy. Rừng Nauy giống như một bức tranh mà khi nhìn vào đó, người xem có thể cảm nhận được mùa hè với dòng suối trong lành, mùa thu với từng cơn gió rì rào qua đồng cỏ xanh mướt hay mùa đông lạnh buốt với triệu triệu bông tuyết tuôn rơi trên một khoảng không gian rộng lớn. Màu sắc được thể hiện ở mỗi mùa cũng rất rõ nét và rực rỡ.
Từng khuôn hình của Rừng Nauy đều toát lên một vẻ man mác, ướt át và mang đầy chất thơ, kể cả những cảnh làm tình. “Lần đầu tiên” của Toru và Naoko là khi ngoài trời đổ cơn mưa. Hai con người trong tư thế trần trụi đang mải mê khám phá một thứ cảm xúc kỳ lạ trong đêm tối, tiếng thở gấp của họ trong căn phòng tĩnh lặng hòa chung với tiếng mưa rên ngoài hiên là một trong những hình ảnh “truyền cảm” nhất của Rừng Nauy. Khi mùa đông đến và Toru tới thăm Naoko, cả hai lại bộc lộ những tình cảm nồng nhiệt của mình trong căn phòng lạnh lẽo, ngoài trời tuyết rơi trắng xóa. Có thể nói phần nào Trần Anh Hùng đã thành công trong việc đưa những dòng chữ từ tiểu thuyết trở thành những khuôn hình đẹp đẽ.
Tuy nhiên, tiểu thuyết Rừng Nauy là một tác phẩm khó chuyển thể vì sự dẫn dắt cảm xúc người đọc qua cách kể văn chương của tác giả Haruki Murakami đã để lại những ấn tượng quá mạnh mẽ và khó có thể thay thế được. Chính vì vậy, Rừng Nauy của Trần Anh Hùng là một bộ phim khó xem, đặc biệt là đối với những khán giả chưa và không quen với phong cách điện ảnh của vị đạo diễn này, cũng như chưa hề đọc qua cuốn tiểu thuyết gốc. Với những khán giả phổ thông thì Rừng Nauy dường như là một thử thách cho sự kiên nhẫn trong suốt hơn hai tiếng đồng hồ ngồi trong rạp chiếu. Nhịp điệu chậm rãi, tiết tấu có phần lộn xộn tạo cảm giác hoang mang, khiến nhiều người xem không hiểu mình đang theo dõi cái gì, tại sao nhân vật lại có hành động như vậy…
Các nhân vật nữ được xây dựng có tính cách không rõ ràng. Nỗi đau đớn và sự tổn thương về mặt tâm lý của Naoko không được khai thác triệt để. Sự bất ổn tới mức quá đáng của cô cũng chưa thuyết phục được người xem. Đọng lại sau câu chuyện tình Naoko – Toru chỉ là sự day dứt của chàng trai trẻ không nỡ xa cô gái mà bản thân mình cảm thấy phải có trách nhiệm. Trong khi đó, Midori lại quá ngây thơ và non nớt một cách khiên cưỡng, và gần như bị “lép vế” trước Naoko. Tuy nhiên, nhân vật gây “hẫng” nhất ở phiên bản điện ảnh chính là Reiko – cô giáo dạy nhạc và là người thân thiết nhất với Naoko ở trại điều dưỡng. Toàn bộ quá khứ và cá tính của nhân vật này trong tiểu thuyết đã gần như bị xóa sạch khiến cho Reiko đúng nghĩa là một vai phụ nhạt nhòa và không có điểm nhấn.
Tính dục trong Rừng Nauy cũng chưa đi đến tận cùng cảm xúc. Các cảnh nóng được tiết chế hết mức có thể và chủ yếu những cái “nhạy cảm” chỉ được thể hiện qua lời thoại. Chính vì vậy, khán giả nào mong muốn được thấy sự “táo bạo” trong những câu chữ của Murakami thể hiện thế nào về mặt hình ảnh thì có thể từ bỏ ngay ý định đó. Các cảnh nóng được quay quá đẹp, quá trau chuốt nên tạo một cảm giác sắp đặt và không “thật”, không chạm được vào trái tim của người xem.
Phần âm nhạc của Rừng Nauy cũng gây nhiều tranh cãi. Trong nửa đầu phim, tiếng guitar và những giai điệu Rock and Roll được lồng ghép thích hợp khiến người xem cảm thấy rất dễ chịu, nhưng càng về sau việc lạm dụng âm nhạc đã trở nên phản tác dụng. Trong một trường đoạn thể hiện sự đau khổ của Toru, trong khi hình ảnh chưa “tới” thì những âm thanh day dứt, da diết đã vang lên, dường như muốn áp đặt người xem phải như thế nào, phải ra sao dù cảm xúc là thứ không thể “bắt mà được”.
Điều đọng lại khi những giai điệu bất hủ Norwegian Wood của nhóm The Beatles cất lên và phim kết thúc là một nỗi nghẹn ngào, một dấu lặng với bao nỗi niềm băn khoăn mà mỗi người xem đều có một câu trả lời riêng biệt. Nói tóm lại, để có thể đón nhận được Rừng Nauy của Trần Anh Hùng thì tất cả khán giả phải quên hẳn câu chuyện trong tiểu thuyết và đón nhận như một tác phẩm đứng độc lập hoàn toàn thì mới có thể “cảm” được.
Phim nhận được hai luồng ý kiến trái chiều sau khi công chiếu. Một nửa bày tỏ sự thất vọng và cho rằng Rừng Nauy chẳng khác nào một bức tranh đẹp như vô hồn, trong khi nửa còn lại cảm thấy hài lòng với những cảm xúc mà phim đem lại. Tuy nhiên, không thể phủ nhận những nỗ lực phi thường và kỳ công của Trần Anh Hùng trong việc cống hiến cho khán giả một “phiên bản hình ảnh đẹp của cuốn tiểu thuyết” như lời của dịch giả Trịnh Lữ, người đã dịch Rừng Nauy sang tiếng Việt, phát biểu sau khi thưởng thức bộ phim.
Rừng Nauy trình chiếu tại Việt Nam từ ngày 31/12.